Ríkisstjórn sem gerist sek um stríðsglæpi

Skoðun Helen Ólafsdóttir 10/11/2023

Höfuðstöðvar Sameinuðu Þjóðanna á Gaza hafa skemmst vegna loftárása. Átján aðrar byggingar Sameinuðu Þjóðanna hafa skemmst eða eru rústir einar. Konur og börn hafa leitað skjóls í skólabyggingunum á vegum Sameinuðu Þjóðanna sem veitir litla vernd. Árás á byggingar Sameinuðu Þjóðanna er klárlega brot á alþjóðalögum.

Það er eðlilegt að ísraelsk stjórnvöld vilji hefna sín á hryðjuverkum Hamas. Það er hins vegar nauðsynlegt að staldra við og gera lagalegan greinarmun á Hamassamtökunum sem víðast hvar eru listuð sem hryðjuverkasamtök og svo lýðræðislega kjörnum stjórnvöldum sem lúta þar af leiðandi ákveðnum skyldum samkvæmt alþjóðalögum og samningum sem Ísrael hefur skrifað undir. Þetta er ekkert ósvipað og staðan sem kom upp í baráttu Tamil Tígranna gegn stjórnvöldum á Srí Lanka. Þó að vopnahléssamningurinn viðurkenndi jafna stöðu beggja, þá var það ekki tilfellið í skilningi alþjóðalaga. Það nákvæmlega sama gildir um stjórnvöld í Ísrael og svo Hamassamtakanna.

Annað mikilvægt atriði er ábyrgð ríkja sem hertaka önnur ríki. Samkvæmt ályktunum Sameinuðu Þjóðanna þá er Palestína undir hersetu Ísraels. Ábyrgð Ísraels á Palestínumönnum ætti að vera skýr. Ísraelsk stjórnvöld hafa fyrirskipað að loka fyrir vatn, mat og olíu inn á Gaza. Það er alveg skýrt að stjórnvöld mega ekki undir neinum kringumstæðum ráðast á eða neita almennum borgurum um mat og vatn. Að svelta þjóð undir hertöku er stríðsglæpur. Það er stríðsglæpur að stunda fjöldaflutninga á fólki eða reka fólk frá heimilum sínum nema í stuttan tíma. Ákvæði þessi er að finna í Genfarsáttmálanum sem Ísrael skrifaði undir árið 1951.

Ísrael neitar því nú að fjórða ákvæði Genfarsáttmálans sem fjallar um skyldur ríkja sem hertaka önnur ríki eigi við um Ísrael þar sem Palestína hafi ekki verið sjálfstætt ríki fyrir 1967. Það er hins vegar almennt samþykki innan Sameinuðu Þjóðanna að þessi málvörn standist ekki, meðal annars vegna þess að Ísrael skrifaði undir Óslóarsamninginn sem viðurkennir Palestínu sem sjálfstætt ríki. Mannréttindasamtök hafa líka gagnrýnt þessa afstöðu harðlega og vísa í orð samningsins en þar er bara kveðið á um þjóð sem er undir hersetu en ekki endilega nein ákvöð um sjálfstæði. Palestína er með stöðu áheyrnarfulltrúa hjá Sameinuðu Þjóðunum og er aðili að fjölmörgum ályktunum og samningum, meðal annars Mannréttindasamningi Sameinuðu Þjóðanna. Löggildir fulltrúar Palestínu sem koma frá Vesturbakkanum og tilheyra ekki Hamas.

Vesturlönd hafa upp til hópa gefið Ísrael skilyrðislausan stuðning. Heraðstoð er nú þegar farin að berast frá Bandaríkjunum og ísraelsk stjórnvöld undirbúa innrás inn á Gaza. Það er nauðsynlegt að við spyrjum okkar eigin stjórnvöld sem hafa viðurkennt sjálfstæði Palestínu: hversu lengi er hægt að lýsa yfir skilyrðislausum stuðningi við ríkisstjórn sem gerist sek um stríðsglæpi gegn palestínsku þjóðinni? 

Helen Ólafsdóttir hefur starfað í Miðausturlöndum og Afríku fyrir Sameinuðu Þjóðirnar og unnið við friðargæslu á Srí Lanka.

Samstöðin er umræðu- og fréttavettvangur sem studdur er af almenningi í gegnum Alþýðufélagið. Ef þér líkar efni Samstöðvarinnar getur þú eflt hana með því að gerast einskonar áskrifandi sem félagi í Alþýðufélaginu.

Skrá mig arrow_forward
Rauða borðið
í beinni
Rauða borðið, 24. maí