Vandamálin sem kapítalisminn býr til eru mörg en eitt þeirra tengist innbyggðum hvötum sem búa til atvinnuleysi og skort á störfum í samfélaginu. Kapítalisminn er einfaldlega ófær um að skapa nægilega mörg störf til að útrýma atvinnuleysi og fátækt. Ef við ætlum að viðhalda þessu kerfi verðum við að sætta okkur við það. Viljum við það?
Ástæðan tengist valdi og getu kapítalista til að mynda hagnað og þannig arðræna verkafólkið. Til að skoða þetta er gott að ímynda sér hvað myndi gerast ef við myndum tryggja öllum atvinnu (t. d með því að ríkið skapi störf). Þá væri ekki lengur nein ástæða fyrir verkafólk að sætta sig við láglaunastörf sem ekki tryggja mannsæmandi kjör. Þar með myndu atvinnurekendur missa stóran hluta þeirra valda sem þeir hafa yfir verkafólki og hótun þeirra um að reka fólk hefði ekki lengur sömu afleiðingar. Fólk sem missir vinnuna gæti einfaldlega fengið nýtt starf hjá ríkinu og þannig þyrfti enginn að óttast atvinnumissi lengur.
Hægrið mun því alltaf berjast gegn því að ríkið skapi fleiri störf eða reyni á annan hátt að koma atvinnulausum til bjargar.
Það getur þess vegna aldrei orðið neinn raunverulegur samfélagssáttmáli innan kapítalismans nema sáttmáli sem byggir á því að ákveðinn hluti fólks búi við fátækt og skort. Sama hvað frjálslynda miðjan reynir og lofar, þá munum við aldrei ná að plástrað þessa innbyggðu galla kapítalismans fullkomlega. Og það er óásættanlegt. Við eigum ekki að sætta okkur við kerfi sem byggir bókstaflega á þjáningu.
Það eru þess vegna ekki aðeins tækniframfarir sem slíkar sem búa til megnið af atvinnuleysinu í samfélaginu okkar heldur grundvallar takmarkanir kerfisins sem sósíalistar hafa alltaf bent á og greint. Þessi takmörk voru og hafa alltaf verið vel þekkt en hafa týnst eins og svo margt annað á nýfrjálshyggjutímanum. Atvinnuleysið kallaði Karl Marx varaher vinnuaflsins eða „reserve army of labour“ á ensku.
Varaherinn er nauðsynlegur til að halda launum og valdi launafólks niðri svo að kapítalistar geti tekið til sín nægilega stóran hluta af verðmætunum og aukið hagnað sinn. Kapítalisminn er nefnilega vél sem notar vinnuafl launafólks og kapítal atvinnurekenda til að búa til meira kapítal og meiri hagnað fyrir atvinnurekendur, á sem hagkvæmastan hátt fyrir þá sjálfa. Kapítalisminn er fyrst og fremst kerfi sem byggt er upp til að þjóna þörf kapítalista fyrir aukinn hagnað á kostnað launafólks og náttúrunnar.
Að vera sósíalisti er þess vegna að vinna að því að afnema hið kapítalíska kerfi svo við getum skapað annars konar samfélag sem skilur engan út undan. Vegna þess að það er hægt og vegna þess að það er það sem gerir okkur mennsk. Við þurfum ekki að lifa við þennan barbarisma sem við köllum kapítalisma. Við getum skapað okkar eigin kerfi og sagt skilið við vanþróað kerfi sem framleiðir óásættanlega fátækt og ofbeldi gagnvart stórum hluta fólksins okkar. Takmark okkar sósíalista verður alltaf að vera að fella alræði auðvaldsins og átta okkur á því að það mun ekki gerast með því að höfða til greindar eða samvisku atvinnurekenda eða stjórnmálamanna.
Myndin sem fylgir greininni er frá Kensington-götu í norður Fíladelfíu í Bandaríkjunum. Staður sem stundum er kallaður „zombie land“. Það sorglega er að svona myndir er hægt að taka í öllum borgum Bandaríkjanna. Ríkasta landi í heimi þar sem stærri og stærri hluti almennings er skilinn eftir án alls og ekkert bíður fólks nema eiturlyfjaneysla og dauðinn.
