Sjötta skiptið sem slökkt er á umræðu á Alþingi

Það eru fimm fordæmi í þingsögunni fyrir að forseti takmarki ræðutíma um tiltekið mál. Mörður Arnason, fyrrum þingmaður, listaði upp dæmin þar sem þingskaparlögum hefur verið beitt til að loka á umræðu í þingsal í grein sem hann skrifaði 2013:

Mörður skrifaði:

„Hinn 7. apríl 1937 voru ákafar umræður í efri deild Alþingis um frumvarp um Síldarverksmiðjur ríkisins, sem tveir þingmenn Framsóknarflokksins fluttu. Þegar önnur umræða hafði staðið í þrjá heila klukkutíma lagði forseti til að framvegis tæki hver ræða ekki nema tíu mínútur. Tillaga forseta um að stytta ræðutíma var samþykkt með 10 atkvæðum gegn 3. Í ríkisstjórn voru þá Alþýðuflokkur, Framsóknarflokkur og Sjálfstæðisflokkur, forsætisráðherra Hermann Jónasson. Forseti neðri deildar var Einar Árnason.

Hinn 16. desember 1947 var til umræðu í neðri deild stjórnarfrumvarp um dýrtíðarráðstafanir. Eftir átta klukkustunda umræðu lagði forseti til að ræðutími hvers þingmanns yrði tíu mínútur, enda væri alllangt liðið á nóttu. Tillagan var samþykkt með 16 atkvæðum gegn 6. – Í ríkisstjórn voru Alþýðuflokkur, Framsóknarflokkur og Sjálfstæðisflokkur, forsætisráðherra Stefán Jóhann Stefánsson. Forseti neðri deildar var Barði Guðmundsson.

Hinn 30. mars 1949 fjallaði þingið um þingsályktun til staðfestingar á aðild Íslands að Nató, það var síðari umræða. Forseti sameinaðs Alþingis lagði til við upphaf umræðunnar tillögu um að hún stæði ekki lengur en þrjár klukkustundir alls. Tillagan var samþykkt með 29 atkvæðum gegn 13. – Sama ríkisstjórn var við völd og í desember 1947. Forseti neðri deildar var Barði Guðmundsson.

Hinn 4. desember 1959, skömmu fyrir þingfrestun, lauk í neðri deild fyrstu umræðu um stjórnarfrumvarp um ýmis fjármál. Umræður hófust á þriðja tímanum eftir hádegi, en miklar umræður höfðu verið í þinginu um önnur mál. Laust eftir miðnætti lagði forseti til að umræður yrðu takmarkaðar eftir klukkan eitt um nóttina. Tillagan var samþykkt með 21 atkvæði gegn 18. – Í ríkisstjórn voru Sjálfstæðisflokkur og Alþýðuflokkur (viðreisnarstjórnin), forsætisráðherra Ólafur Thors. Forseti neðri deildar var Jóhann Hafstein.

Hinn 13. apríl 1989 flutti utanríkisráðherra (Jón Baldvin Hannibalsson) árlega skýrslu um utanríkismál. Klukkan rúmlega þrjú um nóttina ákvað forseti með tilvísun til þingskapagreinarinnar að stytta ræðutíma þeirra sem enn voru á mælendaskrá í tvær mínútur, að því er virðist án athugasemda.* Í ríkisstjórn voru Alþýðuflokkur, Alþýðubandalag og Framsóknarflokkur, forsætisráðherra Steingrímur Hermannsson. Forseti sameinaðs alþingis var Guðrún Helgadóttir.“

Og nú bætist sjötta tilfellið við, hinn 11. júlí 2025.

Við þurfum á þér að halda

Þú getur tekið þátt í að byggja upp öflugum fjölmiðli.

Samstöðin er í eigu lesenda, áhorfenda og áheyrenda. Með því að gerast áskrifandi getur þú orðið félagi í Alþýðufélaginu og þar með eigandi að Samstöðinni.

Áskrifendur borga fyrir það efni sem þeir nota en tryggja í leiðinni að aðrir geti notið þess. Þetta er því ekki eigingjörn áskrift heldur rausnarleg og samfélagslega ábyrg.

Samstöðin byrjaði sem umræðuþættir á Facebook en er nú orðinn að fréttavef, útvarps- og hlaðvarpsþáttum, skoðanapistlum og sjónvarpsdagskrá.

Við trúum að Samstöðin skipti máli fyrir samfélagið, að það sé þörf fyrir róttæka umræðu um málefni sem snerta fólk út frá sjónarhóli og hagsmunum almennings.

Ef þú ert sama sinnis skaltu endilega gerast áskrifandi að Samstöðinni og þar með einn af eigendum hennar.

Þitt framlag skiptir máli.

Ég vil styrkja Samstöðina